نهج البلاغه 2» معماهاي مشخصات خطبهها
| سوال: لقب کدام یک از آیات قرآن کریم " شهادت " است؟ |
||
 |
 |
1. در خطبه 174، حضرت علي ـ عليه السلام ـ كدام يك از خلفا را ستمكار و ظالم معرفي ميكند؟
حضرت علي ـ عليه السلام ـ در اين خطبه عثمان را ظالم و ستمكار معرفي ميكند.
2. در خطبه 174، حضرت علي ـ عليه السلام ـ چه كسي را متهم به قتل عثمان معرفي ميكند؟
در اين خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ طلحة را به قتل عثمان معرفي ميكند.
3. در خطبه 166، حضرت علي ـ عليه السلام ـ عرب جاهليت را به تخم كدام يك از حيوانات تشبيه ميكند؟
حضرت علي ـ عليه السلام ـ در خطبه 166، عرب جاهليت را تشبيه به تخم افعي ميكند.
4. در خطبه 166، حضرت علي ـ عليه السلام ـ براي خردسالان و بزرگسالان چه وظيفهاي را تعيين ميكند؟
در خطبه 166 حضرت علي ـ عليه السلام ـ به خردسالان و بزرگسالان ميفرمايد: «ليتاس صغيركم بكبيركم، و ليراف كبير كم بصغيركم».
«بايد خردسالان شما از بزرگسالان پيروي كنند و بزرگسالان شما به كودكانتان رؤوف و مهربان باشند.
5. نام خطبهاي كه حضرت علي ـ عليه السلام ـ در آن فتنهها و فسادهاي آينده را پيش بيني كرده است؟
خطبه ملاحم.[1] (ملاحم به معناي خبر از آينده و پيشگويي ميباشد.) در اين خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ در باره خداوند و رسول اكرم ـ صلي الله عليه وآله ـ مطالبي را متذكر شدهاند و در مورد فتنه بني اميه وقايعي را پيش بيني نمودهاند.
6. در كدام خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ براي طلب باران دعا ميكند؟
در خطبه 115 و 143، حضرت علي ـ عليه السلام ـ براي طلب باران دعا ميكند. مستحب است براي طلب باران در موقع خشكسالي، مؤمنين دعا كنند و دو ركعت نماز را، نماز استسقاء گويند. اين نماز، طبق فتواي همه علماي شيعه مستحب است.
7. خطبهاي كه حضرت علي ـ عليه السلام ـ صفات پرهيزگاران را ذكر كرده است، كدام است؟
خطبه متقين. خطبه 193 نهج البلاغه ميباشد كه حضرت علي ـ عليه السلام ـ در اين خطبه بيش از يكصد صفت را براي متقين ذكر ميكند.
8. در خطبه 135، حضرت علي ـ عليه السلام ـ لقب «پسر لعين»، «ابتر»، «درخت بيريشه» را به چه كسي نسبت ميدهد؟
حضرت علي ـ عليه السلام ـ القاب«پسرلعين» ، «ابتر» و «درخت بي ريشه» را به مغيرة بن اخنس ميدهد كه قصه از اين قرار است: هنگامي كه مشاجرهاي بين امام ـ عليه السلام ـ وعثمان در گرفت، مغيرة به عثمان گفت: من به جاي تو پاسخگوي او خواهم بود.[1] خطبه 108. امام ـ عليه السلام ـ به مغيرة فرمود:« يابن اللعين الا بتر والشجره التي لا اصل لها و لافرع انت تكفيني؟» اي پسر لعين ابتر(بيفرزند)! واي درخت بيريشه وشاخه! تو به حساب من ميرسي وخود را با من برابر ميداني!
9. در خطبه 131، حضرت علي ـ عليه السلام ـ چه كسي را اولين نمازگزار بعد از پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ معرفي ميكند؟
حضرت علي ـ عليه السلام ـ در خطبه 131، خودش را اولين نمازگزار در اسلام بعد از رسول خدا (ص) معرفي ميكند.
10. كدام خطبه را حضرت علي ـ عليه السلام ـ پس از قتل عثمان و در آغاز حكومت ظاهري خود ايراد فرمودند؟
حضرت علي ـ عليه السلام ـ خطبه 178 را بعد از قتل عثمان و در آغاز حكومت ظاهري خود ايراد فرموده است.
11. كدام خطبه را حضرت علي ـ عليه السلام ـ در كنار قبر فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ هنگام دفن او ايراد كردند؟
خطبه 202. روايت شده كه اين سخن را امام ـ عليه السلام ـ در كنار قبر فاطمه(س) سيده زنان جهان، به هنگام دفن او ايراد فرموده است وگويا با پيامبر اكرم (ص) سخن ميگويد. (السلام عليك يا رسول الله ...)
12. در خطبه 210، حضرت علي ـ عليه السلام ـ راويان حديث را به چهار گروه تقسيم مينمايند، آن چهار گروه كدامند؟
در اين خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ راويان حديث را به چهار گروه تقسيم نموده است: منافقين، اشتباه كاران، اهل شبهه، حافظان راستگو.
13. سه تن از اصحاب رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ كه در خطبه 182 به آن اشاره شده كدامند؟
سه نفر از اصحاب رسول خدا (ص) كه در اين خطبه ذكر شده عبارتند از: عمار، ابن تيهان، ذوالشهادتين.
14. در كدام خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ خبر از غيبت حضرت مهدي (عج) ميدهد؟
در خطبه 182.
حضرت علي ـ عليه السلام ـ درباره غيبت حضرت حضرت مهدي(عج) ميفرمايد:«فهو مغترب اذا غترب الا سلام، وضرب بعسيب ذنبه...» «او پنهان خواهد شد هنگامي كه اسلام غروب ميكند وهمچون شتري كه از را رفتن مانده بر زمين قرار ميگيرد وسينهاش را به آن ميچسباند. او باقيماندهاي است از حجتهاي خدا و خليفه و جانشيني است از جانشينان پيامبران!
15. نام خطبهاي در نهج البلاغه است كه حضرت علي ـ عليه السلام ـ درباره غصب خلافت و حقانيّت خود براي خلافت شرح ميدهد؟
خطبه شقشقيه كه خطبه سوم نهجالبلاغه ميباشد. در اين خطبه ابتدا از غصب خلافت شكايت ميكند سپس ترجيح صبر بر قبول خلافت را متذكر ميشود و آنگاه بيعت مردم با خود را يادآور ميگردد.
16. در كدام خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ سن خود را مطرح ميكند؟
در خطبه 27. در اين خطبه ميفرمايد: «لقد نهضت فيها و ما بلغت العشرين، وهانذا قد درفتعلي الستين» من هنوز به بيست سالگي نرسيده بودم كه در ميدان جنگ اسب ميتاختم و اكنون بيش از شصت سال از عمرم ميگذرد.
17. آخرين خطبة حضرت علي ـ عليه السلام ـ كدام است؟
خطبه 149 از نهجالبلاغه.
در اين خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ در مورد حتمي بودن مرگ براي همه انسانها مطالبي را متذكر ميشوند، بعد وصيت خود را بيان ميدارد وبه دو چيز سفارش ميكند:
1. اعتقاد به توحيد و يگانگي ذات اقدس اله.
2. حفظ سنت وشريعت محمد (ص).
18. كدام خطبه است كه بعد از خواندن آن، مخاطب حالت غش به خود پيدا كرد و درباره چه موضوعي ميباشد؟
خطبه «همام» كه درباره صفات متقين ميباشد. [1]
19. كدام حكمت را حضرت علي ـ عليه السلام ـ در قبرستان كوفه ايراد كردهاند و خطاب به چه كسي ميباشد؟
حكمت 147 كه خطاب به كميل بن زياد نخعي ميباشد.
20. كدام خطبه را حضرت علي ـ عليه السلام ـ در حالت خشم و غضب ايراد فرمودهاند و فلسفه آن چيست؟
خطبه 91 كه به خطبه «اشباح» معروف است.
21. كدام خطبه بود كه بعد از ايراد آن توسط حضرت علي ـ عليه السلام ـ مردم به گريه افتادند؟
خطبه 83 كه به خطبه «غرا» مشهور است.
22. كدام خطبه را حضرت علي ـ عليه السلام ـ بر روي سنگ ايراد فرمودند و محل ايراد خطبه كجا بود؟
خطبه 182. محل ايراد خطبه در كوفه بود.
23. در خطبة قاصعه، حضرت علي ـ عليه السلام ـ بنيانگذار خانة كعبه را چه كسي معرفي ميكند؟
حضرت آدم ـ عليه السلام ـ .
24. حضرت علي ـ عليه السلام ـ در كدام خطبه خودش را ضامن رستگاري انسانها در آخرت قرار ميدهد؟
در خطبه 24 «فعلي ضامن لفلجكم اجلا ان لم تمنحوه عاجلا» يعني: اگر در دنيا رستگار نشديد پس علي ضامن رستگاري شما در آخرت است. (البته در صورتي كه تقواي الهي و سير به سوي حق داشته باشيد و تكاليف شرعيه را انجام دهيد)
25. خطبهاي در نهج البلاغه به معناي يكي از اعضاء شتر كه شبيه به شُش گوسفند ميباشد و شتر هنگام هيجان و نفس زدن آن را از دهان خود بيرون ميآورد؟
خطبه شقشقيه سومين خطبه نهج البلاغه.
26. نام يكي از بازارهاي كوفه كه در خطبه 47 به آن اشاره شده است؟
عكاظ .
27. در خطبة 50 حضرت علي ـ عليه السلام ـ منشأو سبب فتنه و فساد را در چه ميداند؟
پيروي از خواهشهاي نفس.
28. در خطبه 53 حضرت علي ـ عليه السلام ـ هجوم و ازدحام مردم را براي بيعت به چه چيزي تشبيه ميكند؟
به ازدحام شتران تشنه هنگام آشاميدن آب.
29. در خطبه 78 چه كسي از طريق علم نجوم حضرت علي ـ عليه السلام ـ را از رفتن به جنگ خوارج برحذر داشت؟
عفيف برادر اشعث بن قيس
30. در خطبه 78 حضرت علي ـ عليه السلام ـ آموختن چه علمي را نهي ميكند؟
علم نجوم.
31. نام خطبهاي در نهج البلاغه كه به معناي «نوراني و برجسته» ميباشد؟
خطبه غراء هشتادودومين خطبه.
32. در كدام خطبه حضرت علي ـ عليه السلام ـ فوائد اعضا بدن انسان را بيان ميكند؟
خطبه 82.
33. نام خطبهاي كه به معناي «اشخاص» ميباشد؟
خطبه اشباح (خطبه 90).
34. در خطبه 92 حضرت علي ـ عليه السلام ـ بني اميه را به كدام يك از حيوانات تشبيه ميكند؟
به شتر پير لگد انداز(چموش) و بدخو كه هنگام دوشيدن، دوشنده را با دندانش گاز ميگيرد و بدستش بر سر او ميكوبد و با پايش لگد ميزند و از دوشيدن شير جلوگيري مينمايد. اين كنايه از آن است كه بني اميه به نيكان اذيت ميرسانند و آنها را ميكشند و از بيتالمال مسلمين به مستحقين نميدهند.
35. حضرت علي ـ عليه السلام ـ در خطبه 96 پراكندگي اصحاب خود را در جنگ با اهل شام به پراكندگي فرزندان چه كسي تشبيه ميكند؟
فرزندان سبا .
36. نام دو واحد پولي كه در خطبه 96 ذكر شده است، چيست؟
درهم و دينار.
37. حضرت علي ـ عليه السلام ـ در خطبه 99 چه كساني را به ستارگان تشبيه ميكند و وجه تشبيه چيست؟
خاندان پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه وآله ـ ، و وجه تشبيه آن است كه هر زمان ستارهاي در آسمان ناپديد شود ستارهاي ديگر بجاي او آشكار ميگردد و همچنين خاندان پيامبر ـ صلي الله عليه وآله ـ كه اگر يكي از آنها از دنيا برود ديگري بجاي او قرار ميگيرد و هيچگاه زمين از وجود آنها خالي نميماند.
38. نام خطبهاي است كه به معناي «پيشگويي و غيبگويي» ميباشد؟
خطبه ملاحم .
39. نام خطبهاي است كه اگر دو حرف آخر آن را حذف و به حرف اول ضمه و حرف دوم تشديد اضافه نماييم به معناي شخص تحصيل كرده و دانشمند است و اگر حرف اول و سوم را حذف كنيم، به معناي «گوشت» ميشود؟
خطبه «ملاحم» كه با حذف دو حرف آخر(حم) و اضافه كردن ضمه به حرف ميم و تشديد به حرف دوم«ملا» ميشود و با حذف حرف اول(م) و حرف سوم(آ) «لحم» ميشود كه به معناي گوشت است.
40. حضرت علي ـ عليه السلام ـ در خطبه 108 نام كدام شهر را به «بطحاء» ياد ميكند؟
مكه معظمه.
اللهم عجل لولیک الفرج